ભૂલાયેલું પાકીટ ..!
જેમ જેમ સાંજ નમતી હતી તેમ આકાશમાં ચોમાસાના કાળાડિબાંગ વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા હતા. સરકારી કચેરીમાં કારકુન તરીકે કામ કરતા મદનલાલ હમણાં જ સ્ટેશનથી ઘરે પહોંચ્યા હતા અને તેમના ચહેરા પર ચિંતાની રેખાઓ સ્પષ્ટ હતી.
ભૂલાયેલું પાકીટ - લઘુકથા
તેમના જર્જરિત ખિસ્સામાંથી આજે ઓફિસથી મળેલા પગારની આખી રકમ અને કેટલાક દસ્તાવેજો ભરેલું જૂનું ચામડાનું પાકીટ બસમાં ખોવાઈ ગયું હતું! ધોધમાર વરસાદ અને ભીડ વચ્ચે કઈ પળે તે અદ્રશ્ય થઈ ગયું તે જાણી શકાય તેમ નહોતું. આખા મહિનાનું ઘરખર્ચ અને જિંદગીની કમાણી તે પાકીટ સાથે વિલાઈ ગયાની ભયંકર વેદના તેમના હૃદયને કોરી ખાતી હતી.
ઘરના અંધારા ખૂણામાં બેઠેલી જુવાન દીકરીના લગ્નની ચિંતા અને પત્નીના કરમાયેલા ચહેરાને જોઈને મદનલાલની આંખો ભીની થઈ ગઈ. આ અચાનક આવી પડેલા વજ્રઘાત સામે ઈશ્વરની ન્યાયપ્રિયતા પરથી પણ તેમનો ભરોસો સાવ ડગી જાય તેવી આકરી પળો તેમને ઘેરી વળી હતી.
દિશાહીન દિવસો વહી ગયા અને હૃદયના આ ઊંડા જખમ પર સમય પોતાનો ધૂંધળો પડદો નાખવા લાગ્યો હતો. એક ભીની સવારે જ્યારે આખોય કસ્બો વર્ષાની ઝીણી ઝરમરથી નહાઈ રહ્યો હતો ત્યારે અચાનક કોઈકે બારણું ખખડાવ્યું! બારણું ખોલતા જ સામે ગામનો ઘરડો ટપાલી ઊભો હતો, જેના હાથમાં લાલ શાહીથી લખાયેલું બ્રાઉન રંગનું એક પાર્સલ ચમકી રહ્યું હતું.
અત્યંત ધ્રૂજતા હાથે મદનલાલે તે સાદું પાર્સલ ખોલ્યું તો આશ્ચર્ય વચ્ચે તેમની આંખો પહોળી જ રહી ગઈ. અંદર બરાબર એ જ ખોવાયેલું પોતાનું પાકીટ હતું, જેમાં એકેએક ઘસાયેલી નોટ અને તેમની માતાની જૂની તસવીર પણ સહીસલામત સચવાયેલી પડી હતી!
તે પાકીટની ભીતરમાંથી એક સહેજ ચોળાયેલો અને સસ્તી પેન્સિલથી લખાયેલો કાગળનો ટુકડો પણ સરકીને નીચે જમીન પર પડ્યો.
કોઈ અત્યંત અસહાય અને પીડિત હાથે કાગળ પર પોતાના અંતરાત્માનો કારમો આક્રંદ ખૂબ જ સાદા શબ્દોમાં ઠાલવી દીધો હતો. મદનલાલે ચશ્માના કાચ સાફ કર્યા અને તે ફાટેલી ચિઠ્ઠીમાં લખાયેલી લીટીઓ વાંચવાની શરૂ કરી.
"મારી ગરીબી અને ભૂખે મને સમયે પાકીટ પાછું નહી આપવા મજબૂર કર્યો, પણ મારી ઈમાનદારી મને આ પાછું આપવા મજબૂર કરે છે." આ ગહન અને કરુણાથી નીતરતું વાક્ય વાંચતા જ મદનલાલના મનમાં ભાવોનો મોટો વંટોળ ઊઠી ગયો અને તેમનું ગળું ભરાઈ આવ્યું.
કોઈ અજાણ્યા નિર્ધન આત્માએ પોતાના ભૂખ્યા બાળકના રુદન અને અંદર બેઠેલા ધર્મના પવિત્ર અવાજ વચ્ચે કેટલો ભયંકર સંગ્રામ ખેલ્યો હશે તેની કલ્પના જ હચમચાવી દે તેવી હતી!
કદાચ તેના ઘરમાં રાતનો છેલ્લો રોટલો પણ ખલાસ થઈ ગયો હશે અથવા કોઈ પ્રિયજન હોસ્પિટલના બિછાને આખરી શ્વાસ લઈ રહ્યું હશે. છતાં પણ તે ગરીબાઈની કારમી જ્વાળાઓ વચ્ચે તેનો મનુષ્યધર્મ અકબંધ રહ્યો અને આખરે તેણે પોતાની પવિત્રતાનો જ વિજય જાહેર કર્યો.
બારીની બહાર વહેતી નદીનો કલરવ જાણે તે અનામી મનુષ્યના હૃદયની મૂક વેદનાના જ કરુણ ગીતો આખા બ્રહ્માંડમાં ગાઈ રહ્યો હતો. ગરીબીની અસહ્ય રાત સામે ટક્કર લેતા એ અદ્રશ્ય માનવીની ગૌરવશાળી પ્રામાણિકતા આગળ આજે સંસારની બધી જ જાહોજલાલી સાવ તુચ્છ ભાસતી હતી.
ટપાલના એ પરબિડિયા પર મોકલનારનું નામ કે સરનામું નહોતું, માત્ર પેન્સિલથી કંડારેલા શબ્દો જ માનવતાનું આખું કાવ્ય કહી રહ્યા હતા.
મદનલાલ પોતાના હાથમાં પાછા ફરેલા રૂપિયા જોઈને પણ હરખાઈ શકતા નહોતા કારણ કે તે ફાટેલો કાગળનો ટુકડો એ સિક્કાઓ કરતાં અનંત ગણો કિંમતી બની ગયો હતો.
જે કરકસરિયા હાથોએ ક્ષણિક લાલચ અને ભૂખની તીવ્ર વેદના વચ્ચે પણ પરાયા ધનને સ્પર્શ ન કર્યો, તે હાથોને હૃદયથી પ્રણામ કરવાનું મન થતું હતું.
આ અફાટ સૃષ્ટિમાં ભૂખ કરતાં મોટો કોઈ જીવલેણ શત્રુ નથી અને કપરા સમયમાં અડગ રહેતી ઈમાનદારીથી મોટો કોઈ મિત્ર નથી!
પૃથ્વીના કોઈક અંધારિયા ખૂણામાં બેસીને રહેતા એ ગરીબ જીવે આજે માનવ સભ્યતાનો સૌથી તેજસ્વી અને કલ્યાણકારી દીવો પ્રગટાવ્યો હતો.
મદનલાલે તે ભીની ચિઠ્ઠીને અત્યંત આદરપૂર્વક પોતાની છાતી સરસી ચાંપી દીધી અને ખુલ્લી બારીની બહાર ફેલાયેલા આકાશ તરફ ભીની આંખે તાકી રહ્યા.
વહેતા પવનના સુસવાટા જાણે કહી રહ્યા હતા કે જગતમાં ભલે બધું જ નાશવંત હોય પણ આત્માનો સદગુણ ક્યારેય મરતો નથી!
આ વિશાળ અને સ્વાર્થી ભીડ વચ્ચે પણ એક અતૂટ અદ્રશ્ય તાર છે જે આજે પણ આપણને સૌને સાચા અર્થમાં મનુષ્ય હોવાની પ્રતીતિ કરાવતો રહે છે.
✨હરેકૃષ્ણ"…🪶
Thanks for visit this Post, Be sure to check out our homepage for the Latest Posts and Stay connected with us for more Posts.